Blog Wyższej Szkoły Logistyki w Poznaniu Naukowy punkt widzenia Niuanse harmonogramowania – warianty realizacji

Niuanse harmonogramowania – warianty realizacji

201428Lip

Harmonogramując w logistyce bardzo często nie zastanawiamy się nad wyborem jednostki terminowania (skali, według której realizujemy obliczenia). Zasadniczo w harmonogramowaniu wyróżnia się dwie kategorie jednostek terminów: krótkie – godzina robocza, zmiana, dzień roboczy; długie – tydzień roboczy, dekada, miesiąc.

W zakresie jednostek terminowania panuje zgodna ogólnie przyjęta tendencja: skracanie okresu terminowania prowadzi do rozdrabniania wielkości potrzeb. Zatem w przypadku krótszych jednostek terminowania mamy do czynienia z mniejszymi wolumenami potrzeb, w przypadku dłuższych jednostek terminowania wolumeny potrzeb są większe. Wraz ze skracaniem jednostki terminowania wzrasta stopień skomplikowania procesu zamówień/dostaw – narastanie ograniczeń. W tym miejscu nie podejmuję się zaproponowania konkretnej jednostki terminowania – decyzja taka podejmowana jest w oparciu o szereg kryteriów na etapie tworzenia systemu logistycznego.

Wybór jednostki terminowania ma bezpośredni wpływ na sposób kalkulacji wielkości zapasu.
Rozróżnia się dwa warianty wyznacza zapasu:
- na początek dnia – zapas liczony w okresie n jest wynikiem różnicy prognozy sprzedaży i stanu zapasu w okresie m, powiększonym o przybyłe w okresie m dostawy, np. zapas (20) minus prognoza sprzedaży (10) w okresie pierwszym = zapas (10) w okresie drugim (zapas początkowy). Kalkulację zapasu w wariancie na początek dnia obrazuje przykład w poniższej tabeli.

tl_files/WSL_blog/punkt_widzenia/tabela_1_RD8.PNG

- na koniec dnia – zapas liczony w okresie n jest wynikiem różnicy zapasu w okresie m i prognozy w okresie n, z uwzględnieniem przybyłych w okresie n dostaw – np. zapas (20) w okresie pierwszym minus prognoza w okresie drugim (5) = zapas (15) w okresie drugim (zapas końcowy). Kalkulację zapasu w wariancie na koniec dnia obrazuje przykład w poniższej tabeli.

tl_files/WSL_blog/punkt_widzenia/tabela_2_RD8.PNG

Należy zwrócić uwagę, iż przyjęty wariant obliczeń ma wpływ na kształtowanie się zapasu (początkowego i końcowego) oraz rozkład zamówień/dostaw. Dla przykładu pomiędzy okresem 2 a okresem 3 (tabela poniżej), w pierwszym przypadku (kalkulacja na początek dnia) zapas przyjmuje wielkość 5 jednostek, w drugim przypadku (kalkulacja na koniec dnia) zapas przyjmuje wielkość 15 jednostek. Cały czas obowiązuje podstawowa logika: zapas końcowy z okresu m stanowi zapas początkowy dla okresu n (kolejna jednostka terminowania).

tl_files/WSL_blog/punkt_widzenia/tabela_3_RD8.PNG

W przypadku rozkładu zamówień / dostaw, dokonując porównania dwóch pierwszych tabel, bez trudu można zauważyć, że zamówienia/dostawy w wariancie kalkulacji zapasu na początek dnia następują o jednostkę terminowania szybciej niż w wariancie kalkulacji zapasu na koniec dnia. Wynika to z braku możliwości buforowania bieżącej jednostki terminowania w przypadku kalkulacji zapasu według wariantu na początek dnia.

Podsumowując, generalnie w przypadku krótkich jednostek terminów zaleca się kalkulację zapasu według wariantu zapasu końcowego. W przypadku długich jednostek terminów kalkulację zapasu można prowadzić dowolnie.

W ramach podsumowania pozwalam sobie zadać pytania do dalszej dyskusji: jakie są Państwa doświadczenia z wariantami kalkulacji zapasów – zalety i wady danego sposobu prowadzenia obliczeń? Proszę także o wypowiedzenie się co do przyjętej jednostki terminowania (prowadzenia obliczeń) – co kierowało Państwem w wyborze takiej a nie innej skali harmonogramowania (uwzględniane kryteria)?

 

Komentarze

Informacje o autorze

dr inż. Roman Domański
dr inż. Roman Domański

Doktor nauk technicznych, adiunkt w Katedrze Systemów Logistycznych Wyższej Szkoły Logistyki w Poznaniu. Autor i współautor około 40 publikacji naukowych, 6 projektów wdrożeniowych dla przemysłu, uczestnik 4 grantów badawczych. Oprócz działalności edukacyjnej prowadzi także szkolenia biznesowe oraz udziela doradztwa w przemyśle. Zajmuje się tematyką zarządzania i logistyki. Specjalizuje się w obszarze logistyki, zaopatrzenia i produkcji.