Eksploatacja pasów transportowych

Eksploatacja pasów transportowych

201621Lis

Gdy zastanawiamy się nad bezpieczeństwem i wydajnością prac związanych z transportem dalekim jak i bliskim, bierzemy pod uwagę wiele czynników. Znaczenie mają samochody, umiejętności kierowcy, podłoże po którym się poruszamy, urządzenia transportu bliskiego czy systemy służące do zarządzania procesami logistycznymi. To wszystko oczywiście jest istotne, ale uważam, że zbyt rzadko zwraca się uwagę na podstawowe urządzenia służące do zabezpieczania towarów przed zniszczeniem podczas transportu. Mam na myśli palety, pasy transportowe, folie ochronne (folia stretch, folie termokurczliwe i inne), taśmy itp. W dzisiejszym artykule chciałbym poruszyć kwestię pasów transportowych. Są to urządzenia tak proste w obsłudze, iż można mylnie sądzić, że nie trzeba posiadać żadnej wiedzy by ich używać. Takie myślenie jest przyczyną częstych uszkodzeń zarówno towarów, jak i samych pasów.

Głównym i najbardziej niebezpiecznym uszkodzeniem pasa jest przerwanie jego ciągłości. Jest wiele przyczyn, które mogą do tego doprowadzić. Do podstawowych można zaliczyć przetarcie na skutek błędnego zamocowania ładunku lub przerwanie przez przeciążenie. Tym problemom należy poświęcić więcej uwagi, ponieważ każdy pas, który jest atestowany (przypominam, że tylko takich można używać), musi mieć etykietę, na której wypisane są podstawowe informacje dotyczące możliwości technicznych danego pasa. Jednym z częstych błędów podczas doboru pasów jest kierowanie się ich kolorem, jako wyznacznikiem wytrzymałości. To duży błąd, ponieważ ani kolor, ani liczba pasków na pasie, nie mówi o jego parametrach. W tej kwestii możemy polegać jedynie na etykiecie przyczepionej zarówno do pasa jak i do napinacza.

Skoro zaczęliśmy już od tematu kolorów to kontynuujmy go dalej. O ile kolor pasa jest nieistotny, to już kolor etykiety ma duże znaczenie. Ten wskaźnik mówi nam, z jakiego tworzywa jest wykonany dany pas. I tak najbardziej popularny kolor, czyli niebieski, to pasy wykonane z PSE, czyli poliestru. Wytrzymują one temperatury w przedziale -40 do 100°C, są odporne na działanie kwasów, ale ulegają działaniu ługów. Kolor zielony to pasy wykonane z PA, czyli poliamidów. One również wytrzymują temperaturę w przedziale -40 do 100°C, ale niestety ulegają działaniom kwasów. Ostatni istotny kolor to brązowy. Oznacza on, że pas został wykonany z PP, czyli polipropyleny i jest odporny na temperatury w przedziale między -40 do 80°C oraz działanie kwasów i ługów. Jak widać kolor etykiety ma duże znaczenie w szczególności przy transporcie substancji niebezpiecznych takich jak np. kwasy.

Na wytrzymałość pasa największy wpływ ma nieprzekraczanie DOR (Dopuszczalne Obciążenie Robocze), czyli tych nominalnych wartości udźwigu, jakie zostały opisane na etykiecie. Dla nas najważniejsze parametry to LC (lashing capacity), czyli zdolność mocowania, a więc określenie największej siły, jaka może działać na pas w układzie prostym. Na etykiecie wszystkie wartości opisane są w jednostkach siły, czyli daN, dlatego ważne jest by przeliczyć newtony ma kilogramy. Szacuje się, że w przybliżeniu 10N = 1kg. Reguła ta odnosi się tylko do układu statycznego, w którym nie ma przyspieszenia. W przypadku mocowania towaru metodą opasania norma wytrzymałości pasa wzrasta o 100%. Jeśli zatem na pasie napisane jest LC-2500daN to oznacza to, że pas może wytrzymać w układzie prostym naciąg 2.5T, a w przypadku opasania 5T.

Eksploatacja pasów transportowych

Kolejnym istotnym parametrem widniejącym na etykiecie pasa jest SHF - (standard hand force) nominalna siła ręczna. Jest to siła, z jaką można zadziałać na napinacz. Zwykle wynosi ona 50dkN (50kg). Przekroczenie tej wartości może doprowadzić do uszkodzenia napinacza lub zerwania pasa. Trzecim parametrem, jaki można znaleźć na pasie jest STF – (standard tension force), a więc nominalna siła napięcia. Oznacza on siłę, z jaką towar zostanie dociśnięty do podłoża. Dociśnięcie ładunku do podłoża zwiększa tarcie, a co za tym idzie zapewnia lepsze mocowanie ładunku. Jest to najważniejszy parametr, na który należy zwrócić szczególną uwagę. To od niego zależy czy towar podczas gwałtownych manewrów nie zmieni swojego położenia oraz czy nie nastąpi przerwanie pasa np. w sytuacji, gdy pojazd zaczyna gwałtownie hamować.

Duży wpływ na wytrzymałość pasa ma sama eksploatacja tych urządzeń. Do głównych problemów, których konsekwencją może być przetarcie lub zerwanie pasa jest sposób montażu i właściwości fizyczne transportowanych ładunków. Jeśli towar ma ostre krawędzie tak jak np. płyta żelazna, ważne jest by zabezpieczyć pas przed bezpośrednim działaniem na niego krawędzi płyty. W tym celu należy zastosować rękawy i naroża ochronne. Jest to rozwiązanie, które nie tylko chroni pas przed przecięciem, ale również utrzymuje go w jednym miejscu. Ponadto wydłuża żywotność pasów, ponieważ zabezpiecza je przed działaniem mikrotarcia o ładunek, które doprowadzają do przetarć.

Kolejny problemem jest zdolność do odkształcania się ładunku, czego konsekwencją jest zluzowanie pasa. Mamy z tym zjawiskiem do czynienia np. przy transporcie towarów sypkich czy to w workach, czy w Big Bagach. Podczas transportu towarów sypkich na skutek drgań towar przemieszcza się pod pasem i powstaje luz. Może to doprowadzić do przemieszczenia się towaru na pokładzie środka transportu. Pamiętać należy również o opakowaniach tekturowych, których wytrzymałość jest uzależniona od wielu czynników takich jak np. wilgotność powietrza, która w znacznym stopniu wpływa na wytrzymałość tektury.

Bardzo często pasy są przechowywane na naczepach. Przez to często są brudne lub mokre, co ma duży wpływ na ich jakość. Głównym składnikiem zanieczyszczenia pasów jest piasek, który w dużej mierze składa się z kwarcu, czyli bardzo twardego i ostrego minerału. Odrobiny kwarcu wnikają pomiędzy włókna pasów i w sytuacji napięcia oraz drgań przecinają włókna, przez co pas puchnie i staje się bardziej miękki. To również ma wpływ na wytrzymałość tego urządzenia. Taki sam wpływ na pas mają częste cykle zamarzania i rozmarzania. Zamarzająca woda wewnątrz struktury pasa rozpycha go i również doprowadza do zrywania i osłabiania włókien syntetycznych stosowanych pasów.

Na bezpieczeństwo zarówno towarów jak i operatorów w procesach transportowych ma wiele czynników. Prawidłowa eksploatacja pasów jest jednym z nich, ale nie jedynym. Z tego względu nie należy zdawać się tyko na ich właściwości. Trzeba je wspierać stosując szereg prawidłowych technik transportowych oraz dbać o ich stan techniczny, tak jak dba się o stan techniczny każdego innego urządzenia.

 

Komentarze